Verkooppunten
compo image

Frequente zoektermen

Verkooppunten
compo image
  1. COMPO
  2. Advies
  3. Plantenverzorging
  4. Basisprincipes
  5. Natuurlijk tuinieren
  6. Bijenvriendelijke planten : 3 tips voor een kleurrijk bloemperk

Bijenvriendelijke planten : 3 tips voor een kleurrijk bloemperk

Zonnebloemen, ooievaarsbek en zonnehoed - met kleurrijke bloemen maak je bijen in de zomer altijd blij. Maar hoe kan je de nuttige vliegende insecten bij hun zoektocht naar voedsel helpen? Vooral in het voor- en najaar is het voedsel namelijk heel schaars. In dit artikel ontdek je welke bijenvriendelijke planten ook in maart en november bloeien. We delen ook graag drie tips om in een mum van tijd een bijenvriendelijk bloembed te creëren.

compo image

Waar komt dat gezoem vandaan?

De bij - een onderschatte tuinbewoner

Hoewel de honingbij nog geen twee centimeter groot is, is ze een van de belangrijkste landbouwdieren : het zwartgele insect bestuift namelijk ongeveer 80% van de ongeveer 2.000 tot 3.000 binnenlandse gewassen en wilde planten. Als je je nu afvraagt wie de overige 20% van de gewassen bestuift, dan kunnen we je zeggen dat hommels, vliegen, vlinders en andere pollenverzamelaars hiervoor verantwoordelijk zijn. Velen van hen zijn gespecialiseerd in slechts één plantenfamilie. Dit betekent : ze vliegen naar plantensoorten die tot één plantenfamilie behoren. Zo verzamelt de fluitenkruidbij bijvoorbeeld enkel stuifmeel van schermbloemen. De wilde bij komt dan ook vooral voor op zevenblad, fluitenkruid of wilde peen.

Door monoculturen, ontbossing en bodemafdekking verdwijnen de habitats en daarmee ook individuele plantensoorten echter geleidelijk. Dit maakt het voor gespecialiseerde bestuivers steeds moeilijker om voldoende stuifmeel en nectar te vinden om te overleven. Ondertussen is ongeveer 1/3 van de wilde bijensoorten in onze contreien verdwenen of in verschillende mate bedreigd. Anderzijds kunnen zeldzame plantensoorten alleen behouden blijven als er insecten zijn die deze planten bestuiven. Dus als er een zeker "gebrek aan geschoolde bijenwerkers" is, ziet het er niet zo goed uit voor het bestuiven en dus in stand houden van zeldzame plantensoorten.

compo image

3 tips om bijen de juiste planten ter beschikking te stellen

Om hommels, honingbijen en ook vlinders te ondersteunen bij hun zoektocht naar nectar en stuifmeel, zijn volgende drie punten heel belangrijk :

1. BLOEIENDE PLANTEN AANPLANTEN

Grote oppervlakken met grind, onbeplante rotstuinen of betonnen voortuinen zijn een ware nachtmerrie voor bijen en andere nuttige insecten. Plant in plaats daarvan bijenvriendelijke vaste planten of bloembollen, of creëer een kruidentuin. Ook fruit- en loofbomen, bessenstruiken en moestuinen weten insecten te bekoren. Over het algemeen geldt het motto : alles wat groen is, groei of bloeit is een stap in de goede richting! Ook met bloeiende pot- en kuipplanten kan je op het terras of het balkon voor meer voedsel zorgen. Denk maar aan vlinderlavendel, struikmargrieten, wisselbloemen (lantana) en verbena. Met deze planten zal je je binnen de kortste keren kunnen verheugen op heel wat zoemende bijen!

Tip : plant zo divers mogelijk - ook als je geen gespecialiseerde wilde bijen in de tuin hebt : honingbijen maak je met een gevarieerde voeding blij!

2. VOORZIE PLANTEN MET VERSCHILLENDE BLOEIPERIODES

Om de bijen het hele jaar door te kunnen laten smullen van de heerlijke nectar en het lekkere stuifmeel, is het een goed idee om planten in de tuin aan te planten met verschillende bloeitijden. Dit zorgt ervoor dat er bijna het ganse jaar door altijd wel iets in de tuin bloeit. Vooral in het voor- en het najaar zijn er vaak voedseltekorten omdat er niet genoeg bloeiende planten zijn. Zet dus gewoon een paar vroegbloeiers zoals krokussen of sneeuwklokjes in de tuin en leg een mooi bloembed met vaste planten aan voor de herfst. 

3. CREËER EEN PLEKJE OM TERUG TE TREKKEN

Een oude boomstronk tussen brandnetels, distels en slangenkruid, omgeven door een bramenhaag - dit is voor heel wat insecten een waar luilekkerland. Plaats ook een kommetje met water in de buurt - bij voorkeur met enkele stenen als "eilandjes". Zo zal je tal van nuttige insecten aantrekken.

Deze "wildheid" kan ook naar andere gebieden in de tuin worden doorgetrokken. Het is niet nodig om de tuin in de herfst op te ruimen. Veel vaste planten moeten pas in het voorjaar worden teruggesnoeid omdat hun stengels tijdens de winter heel wat insecten extra beschutting bieden. 

Tip : je kan ook een klein insectenhotel bouwen en in de tuin plaatsen of op het balkon aan de muur hangen. Dergelijke insectenhotels zijn ideaal voor kleinere tuinen of balkons om bijen een schuilplekje te bieden.

compo image

Bijenvriendelijke planten : meerjarig of eenjarig?

Nu je wat over de bij hebt bijgeleerd, zal je vermoedelijk meteen aan de slag willen gaan. De volgende stap is dan ook de juiste planten kiezen. Met inheemse bloeiende planten met open bloemen zit je meestal goed. Planten met dubbele bloemen of hooggecultiveerde soorten die nauwelijks nectar en stuifmeel bevatten, zijn daarentegen vaak niet zo bijenvriendelijk. Dit geldt ook voor groene kamerplanten.

Voor een bijenvriendelijke tuin of een bijenvriendelijk bloemperk zijn meerjarige planten, die de ijzige winters zonder problemen kunnen doorstaan en daardoor dus meerdere jaren lang in de tuin kunnen groeien, ideaal. Deze bezorgen je ineens minder werk aangezien je niet elk jaar opnieuw nieuwe planten hoeft aan te planten.

Als je in het voorjaar individuele bloemperkjes, bloembakken of potten wilt beplanten, kan je kiezen uit een breed assortiment eenjarige bloemen zoals klaprozen, wisselbloemen, zonnebloemen, slangenkruid, cosmea of goudsbloemen. Een andere optie is de aanleg van een complete bloemenweide voor bijen.

Tip : ook groene planten zijn heel aantrekkelijk voor bijen. Met een kleurrijke groentetuin zal je niet alleen je eigen smaakpapillen, maar ook die van je zoemende tuingenoten weten te verwennen!

Zo ga je te werk!

Bloemenweide aanleggen

In drie eenvoudige stappen kan je je bloemperk omtoveren tot een bloeiende, bijenvriendelijke bloemenweide.

Meer lezen
compo image

Vaste planten, kruiden, bloembollen

Meerjarige, winterharde planten voor een bijenbloemperk

In de groep van vaste planten zijn diverse winterharde, bijenvriendelijke planten te vinden : brandnetel, lavendel, ooievaarsbek, herfstanemoon, duizendblad, zonnebloem, vetkruid, verschillende astersoorten, rode zonnehoed en rode bistort zijn ideaal voor de creatie van een bijenvriendelijk tuinbed.

Een klein winterhard kruidenbed met rozemarijn, tijm, salie en oregano zorgt eveneens voor een goed humeur bij bijen. En zelfs als ze door heel wat mensen als onkruid worden beschouwd, worden klimop, klaver, paardebloemen en jichtkruid vaak door bijen bezocht. Helaas zijn deze wilde kruiden niet altijd geschikt voor de creatie van een kleurrijk bloemperk omdat ze vaak dominanter zijn dan de andere planten. Het kan dus gebeuren dat er uiteindelijk alleen zevenblad of klimop in het tuinbed groeit terwijl alle andere planten afscheid hebben genomen. Deze inheemse kruiden zijn daarom meer geschikt voor het "wilde hoekje" in de tuin.

Ook met knol- en bolgewassen kan je een winterharde bijenweide creëren. Denk maar aan krokussen, oosterse sterhyacinten, sneeuwklokjes of winterakoniet die tijdens de eerste maanden van het jaar extra voeding ter beschikking stellen.

De onderstaande tabel geeft je een beknopt overzicht van de verschillende meerjarige, winterharde bloemen die ideaal zijn voor een kleurrijk bijenbloemperk doorheen het jaar. De exacte bloeiperiode kan variëren naargelang de soort en variëteit. Natuurlijk spelen ook de weersomstandigheden een grote rol.

 Planten

Maart

Apr.

Mei

Juni

Juli

Aug.

Sept.

Okt.

Nov.

Dec.

Blauwe grondkruiper

 

 
 
x
x
x
x
x
 

 

Bossalie

 

 
 
x
x
x
 
 
 
 

Dropnetel

 

 
 
 
x
x
x
 
 

 

Duizendblad

 

 

 
x
x
x
x

x

 

 

Duizendknoop

 

 
 
x
x
x
x
x
 

 

Echte lavendel

 

 
 
x
x
x
x

 

 

 

Gele kamille

 

 
 
x
x
x
x

 

 

 

Gele zonnehoed

 

 
 
 
 
x
x
x
 

 

Gouden sleutelbloem

x

x
x
 
 
 
 
 
 

 

Grijs kattenkruid

 

 
x
x
x
x
x
 
 

 

Heideaster (steenaster)

 

 
 
 
 
 
x
x
 

 

Heliopsis

 

 
 
 
x
x
x
x
 

 

Hemelsleutel

 

 
 
 
 
x
x
x
 

 

Herfstanemoon

 
 
 
 
 
x
x
x
 

 

Herfstaster

 
 
 
 
 
x
x
x
 

 

Kerstroos

 
 
 
 
 
 
 
 
x

x

Kokardebloem

 
 
 
 
x
x
x
x
 

 

Korenbloemaster

 
 
 
x
x
x
x
x
 

 

Kruipend zenegroen

 
 
 
x
 
 
 
 
 

 

Lenteroos

x
x
x
 
 
 
 
 
 

 

Meisjesogen

 
 
 
x
x
x
x
x
 

 

Ooievaarsbek "Rozanne"

 
 
 
 
x
x
x
x
x

 

Ooievaarsbek overige soorten

 
 
 
x
x
x
x
x
x

 

Prachtkaars

 
 
 
x
x
x
 
 
 

 

Purperklokje

 
x
x
x
x
 
 
 
 

 

Rode zonnehoed

 
 
 
 
x
x
x
 
 

 

Rozemarijn

 
x
x
x
 
 
 
 
 

 

Sierlook

 
x
x
x
x
x
x
 
 

 

Slanke sleutelbloem

x
x
x
 
 
 
 
 
 

 

Sleutelbloem

x
x
 
 
 
 
 
 
 

 

Vaste zonnebloem

 
 
 
x
x
x
x
x
 

 

Vlambloem (flox)

 
 
 
 
x
x
x
 
 

 

Winteraster / tuinchrysant

 
 
 
 
 
x
x
x
x

 

Zonnehoed

 
 
 
 
 
x
x
x
 

 

Zonnekruid

 
 
 
 
x
x
x
x
 

 

En als je naast je bloembed nog wat plaats over hebt, kan je natuurlijk ook bijenvriendelijke bomen plaatsen. Een van de eerste voedselbronnen van het jaar is bijvoorbeeld de wilg. Daarnaast voorzien paardenkastanjes, esdoornsoorten of bloeiende fruitbomen zoals kersen, appels of peren hongerige bijen van voedsel - tegelijkertijd zien bloeiende fruitbomen er gewoonweg fantastisch uit! Sommige wilde fruitsoorten bloeien ook heel vroeg zoals de gele kornoelje, het Amerikaans krentenboompje of de sleedoorn.

Bijen zijn ook blij met bloeiende struiken zoals forsythia, vlinderstruiken of sneeuwballen. In plaats van een omheining kan je een haag van berberis of liguster maken. Die biedt niet alleen beschutting voor insecten, maar ook voor vogels en egels.

Zo ga je te werk!

3 tips voor de aanleg van een bijenvriendelijk bloembed

compo image

Tip nr. 1

Bloembed aanleggen : de ideale periode

De late zomer, wanneer de bodem nog heerlijk warm is en de temperaturen langzaam dalen (maar tegelijkertijd nog ver van het vriespunt zijn verwijderd), is de ideale periode om vaste planten, sierbomen of bessenstruiken aan te planten. De bijenvriendelijke planten kunnen eveneens in het voorjaar worden aangeplant na de laatste nachtvorst. Zo kan je uitkijken naar de eerste bloemen in de zomer.

Mocht je enkele krokus- of sneeuwklokjesbollen tussen de vaste planten willen zetten, dan is ook de herfst heel geschikt. Zelfs eind november kan je nog bollen planten als de grond niet bevroren is.

Tip : om te vermijden dat de bloembollen en -knollen door muizen worden aangevreten, kan je ze beschermen door ze aan te planten in een plantmand.

Tip nr. 2

Bloembed aanleggen : de juiste standplaats

Terwijl meerjarige lavendel houdt van een zanderig, droog plekje in de volle zon, geven herfstanemonen de voorkeur aan een voedselrijke en matig vochtige locatie in de half-schaduw. Voordat je een bijenvriendelijk bloembed beplant, moet je grondig nadenken over de voorkeuren van de planten in kwestie. Tolereren ze kalk? Hebben ze veel voeding nodig? Geven ze de voorkeur aan een vochtige, leemachtige grond of droge zandgrond? Al deze factoren beïnvloeden de ontwikkeling van de plant. Sommige planten zijn robuust en kunnen ook goed gedijen op minder gunstige locaties - anderen verzwakken, hebben een vertraagde groei en zijn vatbaarder voor ziekten.

compo image

Tip nr. 3

Bloembed aanleggen : het uitzicht

Voor de bij maakt het niet uit of de hogere planten vooraan of achteraan staan, of de kleuren goed bij elkaar passen en of de groeivormen van de verschillende planten een harmonieus geheel vormen. Als het bijenvriendelijke bloembed er ook mooi moet uitzien, zijn er drie belangrijke punten waarmee je rekening moet houden :

1. GROEIHOOGTE

Grotere planten plaats je bij voorkeur helemaal achteraan. Middelgrote en kleine planten komen ervoor en de laagste bloemen of bodembedekkers krijgen een plaatsje helemaal vooraan in het bloembed. Zo zie je alle bloemen in al hun glorie. Plant de bloemen niet té symmetrisch, zo kan je beter met de verschillende groottes spelen.

2. GROEIVORMEN

Bloemperken waarin hogere, langwerpige planten zoals herfstanemonen worden afgewisseld met compactere planten zoals purperklokjes, zien er bijzonder mooi uit. Dit zorgt eveneens voor afwisseling. Natuurlijk moet je ook rekening houden met de plantafstand. Volg deze goed op (staat vermeld op het plantenetiket) zodat elke plant voldoende ruimte heeft om te groeien. Let daarom vóór de aanplanting op de groeibreedte en het groeikarakter van de planten - het plaatsen van zeer krachtige, dominante  planten naast nogal schuwe exemplaren zal er meestal voor zorgen dat de zwakkere planten worden verdrongen.

3. KLEUREN

Afhankelijk van je voorkeur kan je het bijenvriendelijke bloemperk met zachte kleurovergangen of sterke kleurcontrasten inrichten. Zachte gradiënten ontstaan bijvoorbeeld door kleuren die naast elkaar op het kleurenwiel staan, te combineren of door kleuren van verschillende intensiteiten te combineren. De combinatie van lila, donkerpaars en wit vormt een mooi, harmonieus kleurverloop. Contrasten bereik je door sterke kleuren te combineren of door kleuren, die tegenover elkaar staan op het kleurenwiel (vb. blauw, geel en violet), te combineren.

Van wit tot violet

Na al deze informatie geven we je graag wat inspiratie voor een bijenvriendelijk bloembed. In dit bloemperk vind je een grote verscheidenheid aan planten terug zoals lavendel, reuzenui of de roze bloeiende prachtkaarsen. Afhankelijk van de soort of variëteit zijn er bloeitijden van april tot oktober, zodat de bijen meerdere maanden van voedsel worden voorzien. Ook de bloemen in violet, wit of lavendelblauw vormen een magisch bloementapijt. 

De geselecteerde planten zijn winterhard, houden van veel zonlicht en kunnen droogte goed verdragen. Mocht je ze bij het water geven vergeten zijn, dan vinden ze dat dus niet erg. Ze voelen zich in hun nopjes op een zonnig, gedeeltelijk beschaduwd plekje. De bodem moet goed doorlatend zijn en eerder droog dan te nat. In het voorjaar zijn de planten blij met een portie voedingsstoffen met lange werking. Voor de rest zijn ze heel onderhoudsvriendelijk.

compo image

In een notedop

  • Standplaats : zonnig, eventueel half-beschaduwd

  • Bodem : droog tot matig fris, goed doorlatend

  • Voedingsbehoefte : laag tot gemiddeld

  • Waterbehoefte : laag tot gemiddeld

  • Bloeiperiode van het bloemperk : april tot oktober

  • Breedte en lengte van het bloemperk : 2 m x 1,5 m

  • Bloemkleuren : van wit over roze tot violet en blauw

 

Dit zijn de bijenvriendelijke planten in ons bloembed :

Nummer

Soort

Hoogte

Breedte

Bloeiperiode

Bloemkleur

1

Reuzenui 'Mount Everest'

120 cm

30 cm

Mei tot juni

wit

2

Prachtkaars 'Siskiyou Pink'

 

80 cm

40 cm

Juli tot oktober

roze

3

Lavendel 'Hidcote Blue'

 

50 cm

40 cm

Mei tot augustus

violet

4

Rozemarijn 'Blue Winter'

 

60 cm

40 cm

Mei tot augustus

blauw

5

Kruipende vlambloem (Phlox) 'White Delight'

 

15 cm

30 cm

April tot juni

wit

6

Vetkruid (sedum) 'Carl'

40 cm

45 cm

Augustus tot september

donkerroze

7

Kattenkruid 'Kit Cat'

30 cm

40 cm

Mei tot augustus

blauw-violet

Tip : wacht met snoeien

Wacht tot het voorjaar om de vaste planten te snoeien. Vaste planten bieden insecten namelijk goede toevluchtsoorden tijdens de koude wintermaanden. Toch moet je in de herfst zieke vaste planten terugsnoeien.

Delen

Blijf op de hoogte

ABONNEER JE OP DE COMPO-NIEUWSBRIEF

Ontvang seizoensgebonden plantenverzorgingstips en inspiratie voor je tuin, gazon, planten, decoratie en zo veel meer via onze nieuwsbrief.

BEDANKT VOOR JE REGISTRATIE !

Je ontvangt binnen enkele ogenblikken een bevestiging via e-mail. Om je registratie te bevestigen, hoef je enkel nog te klikken op de link in de e-mail.

Gelieve je e-mailaders in te vullen.

Gelieve het vakje aan te vinken om toe te stemmen met de Privacy Policy.

compo image

COMPO. Mooie planten zonder moeite.

Heb je twee linkerhanden of heb je groene vingers? Samen zorgen we voor een groenere levenskwaliteit !

Volg COMPO op :