
Via stekken, zaaien of delen
Lavendel is een heel populaire tuinplant en dat hoeft niet te verbazen : de plant ruikt heerlijk, is onderhoudsvriendelijk en is veelzijdig inzetbaar. En hoe leuk zou het niet zijn mocht je je lavendel heel eenvoudig zelf kunnen vermeerderen en zo je tuin of balkon verder kunnen opfleuren? In dit artikel tonen we jou stap voor stap hoe je te werk gaat.

Lavendel vermeerderen is eenvoudiger dan velen onder ons denken. Je hoeft enkel met een paar zaken rekening te houden :
Hieronder ontdek je meer over de verschillende vermeerderingsmethoden, veelgemaakte fouten en de juiste verzorging van jonge planten.

Een lavendelplant in je plaatselijke tuincentrum kopen, is heel eenvoudig. Maar wist je dat zelf lavendel vermeerderen talrijke voordelen heeft? Allereerst bespaar je geld, want uit 1 enkele moederplant kan je zonder veel moeite tientallen nieuwe planten kweken. Ten tweede zorg je er met je eigen lavendelteelt voor, dat je favoriete plantensoort behouden blijft. Een bijzonder geurige of robuuste plant kan je zo zonder veel moeite vermeerderen.
Daarnaast kan je je lavendelplant verjongen door ze regelmatig te snoeien. Oudere lavendelstruiken verhouten na verloop van tijd en bloeien minder uitbundig. Dit kan je tegengaan door lavendel op de juiste manier te snoeien. Mocht een plant toch te veel verhouten, dan kan je deze gebruiken als stekstok om verse, rijkbloeiende jonge plantjes te kweken.
Bij het kweken van lavendel zijn er in principe 3 betrouwbare manier om lavendel te vermeerderen : via stekken, via zaaien en via deling. Elke methode heeft zijn voor- en nadelen. Welke methode voor jou de juiste is, hangt af van de tijd die je erin kan investeren, je doelstellingen en het beschikbare materiaal.
| Methode | Periode | Inspanning | Raszuiver? |
|---|---|---|---|
Stekken | juni - augustus | laag | ja |
Zaaien | febuari - maart | middelmatig | niet altijd |
Delen | voorjaar of vroege herfst | laag | ja |
1
Snijd met een proper, scherp mes een niet-bloeiende scheut van ongeveer 8 tot 12 cm lang af van een gezonde moederplant. Zorg ervoor dat de scheut niet te jong (zacht) en ook niet te oud (volledig verhout) is. Krachtige scheutpunten zijn het meest geschikt.
2
Verwijder de onderste bladeren, zodat de laatste 3 tot 4 centimeter van de stek bladloos is. Laat aan de bovenkant 3 tot 4 bladparen zitten.
3
Steek de stek in een kleine pot of kweekbak gevuld met luchtige, goed doorlatende potgrond zoals COMPO SANA Potgrond Zaaien & Stekken. De bladeren moeten boven het grondoppervlak uitsteken.
4
Plaats de pot op een lichtrijke, warme plek in huis of op het balkon. Vermijd echter de directe middagzon. Een temperatuur van 18 tot 22°C is ideaal. Je kan de luchtvochtigheid verhogen en de wortelvorming bevorderen door de pot of de kweekbak af te dekken met een stuk folie. Vergeet echter niet regelmatig te verluchten om schimmelvorming te vermijden. Een plek met warme vloer (vb. een vensterbank boven de verwarming) is bijzonder nuttig. De warmte van de ondergrond bevordert namelijk de wortelgroei aanzienlijk.
5
Bevochtig de potgrond regelmatig maar zorg ervoor dat het substraat nooit nat blijft. Wateroverlast is namelijk de grootste vijand tijdens het inwortelingsproces. Geef steeds voorzichtig water. Een krachtige waterstraal kan de nog tere, pas ontwikkelde wortels beschadigen of afbreken.
6
Na ongeveer 4 tot 6 weken zullen de eerste wortels zich gevormd hebben. Dit kan je verifiëren via een eenvoudige test : trek zachtjes aan de stek. Als deze weerstand biedt, is hij geworteld.
Zet steeds meerdere stekken tegelijk in de grond. Niet alle stekken zullen namelijk succesvol wortelen.

Wie het wat rustiger aan wil doen, kan lavendelplanten ook uit zaden kweken. Deze methode vergt meer geduld en iets meer onderhoud.
Het juiste moment : begin vanaf februari of maart met zaaien op de vensterbank of in de kas. De zaadjes hebben warmte nodig om te ontkiemen. Aangezien de verwarming in deze tijd van het jaar mogelijk nog aanstaat, is een vensterbank boven de verwarming bijzonder geschikt : de warmte van de ondergrond versnelt het ontkiemen merkbaar.
1
Vul een kweekbak met aangepaste fijne, voedselarme potgrond en bevochtig deze lichtjes.
2
Verdeel de lavendelzaadjes gelijkmatig over het oppervlak en bedek ze met een heel dun laagje potgrond. Hoewel de zaadjes licht nodig hebben om te ontkiemen, moeten ze afgedekt worden, maar wel met slechts een dun laagje potgrond.
3
Bedek de pot met plasticfolie of een kweekdeksel en zet deze op een lichtrijke, warme plek (bij een temperatuur van 18 tot 22°C). Vergeet niet regelmatig te ventileren om schimmelvorming te voorkomen.
4
Houd de potgrond gelijkmatig vochtig, maar nooit te nat.
5
Na twee tot vier weken verschijnen de eerste zaadlobben. Zodra de zaailingen drie tot vier bladparen hebben ontwikkeld, kan je de plantjes verspenen.
Lavendel die via zaden wordt vermeerderd, komt niet altijd voor 100% overeen met de moederplant - vooral bij bepaalde lavendelsoorten en hybriden kunnen de bloemkleur en de geur van de nakomelingen variëren. Dit is genetisch bepaald en kan je alleen met zeer veel moeite voorkomen. Voor lavendel van een zuivere soort kan je beter kiezen voor vermeerdering via stekken.

Een derde manier om de plant te vermeerderen is het delen van een bestaande plant of het afleggen. Deze methoden zijn vooral geschikt voor compacte, struikachtige lavendelsoorten en moeten in het voorjaar of de vroege herfst worden uitgevoerd. Ook de nazomer is geschikt, mits de plant niet meer in volle bloei staat.
1
Haal de lavendelstruik voorzichtig uit de border of de pot.
2
Verdeel de kluit met een scherpe spade of snijd deze met een mes of een snoeischaar in twee of meerdere delen - elk deel moet voldoende wortelmassa en scheuten hebben.
3
Plant de plantjes meteen op hun nieuwe plek in de pot of in de tuin, bij voorkeur in een voorbereide groef of een uitgegraven plantgat in het perk, en geef ze rijkelijk water. Let daarbij op de juiste plantdiepte : lavendel mag niet te diep worden geplant.
Voor het delen van lavendel zijn vooral jongere, nog niet al te sterk verhoute exemplaren geschikt. Zeer geschikt zijn echte lavendel (Lavandula angustifolia) - de robuuste klassieker die het meest flexibel kan worden vermeerderd - evenals Franse lavendel (Lavandula stoechas) en Tandlavendel (Lavandula dentata).
Minder geschikt zijn daarentegen grootgroeiende lavandin-hybriden (Lavandula x intermedia), zoals de populaire soort ‘Grosso’: deze wordt snel erg houtachtig en laten zich nauwelijks nog netjes verdelen. Hier zijn stekken of afleggers de betere keuze.
1
Bij 'afleggen' buig je voorzichtig een lange, flexibele tak van de struik naar de grond.
2
Bedek het midden met potgrond en zet de tak vast met een steen of draad.
3
Houd de potgrond op deze plek gelijkmatig vochtig, vooral bij droog weer - zonder voldoende vocht zullen zich geen wortels vormen.
4
Na enkele weken, wanneer er nieuwe wortels zijn gevormd, scheid je de jonge lavendel van de moederplant.

Zelfs ervaren tuiniers maken af en toe fouten. Dit zijn de meest voorkomende fouten bij het vermeerderen van lavendel :

Lavendel is een mediterrane plant die houdt van de omstandigheden in zijn thuisland : warm, zonnig en met een goed doorlatende grond. Zware, natte of veenachtige - en dus zure - grond vindt lavendel helemaal niet prettig. Daarin voelt de plant zich niet comfortabel en wordt ze vatbaar voor wortelrot. Voor het verpotten van bewortelde stekken of jonge plantjes heb je daarom een losse, luchtige specifieke potgrond nodig, die de ideale omstandigheden voor de wortelvorming creëert zonder dat het substraat te nat wordt. COMPO SANA Potgrond Mediterrane Planten biedt zeer goede omstandigheden en kan in de tuin worden vermengd met de bestaande grond in de border.
Wie een lavendelstruik in een pot of op het balkon kweekt, moet zorgen voor een goede afwatering : een laagje puimsteenkorrels op de bodem van de pot, zoals COMPO Bio Granuplant Hydrokorrels, voorkomt op betrouwbare wijze wateroverlast en beschermt de wortels.

Zodra je lavendelstekjes of jonge plantjes goed geworteld zijn, begint de eigenlijke groeifase. Nu hebben ze een gerichte toevoer van voedingsstoffen nodig om uit te groeien tot een krachtige lavendelstruik, veel bloemen te ontwikkelen en hun heerlijke geur te verspreiden.
Lavendel is weliswaar niet veeleisend, maar net als elke andere plant heeft de plant baat bij een regelmatige, aangepaste bemesting. Het is daarbij belangrijk om een meststof te kiezen die speciaal is afgestemd op mediterrane planten. Je hebt hierbij twee keuzes. Enerzijds kan je kiezen voor een vloeibare meststof zoals COMPO Vloeibare Meststof Mediterrane Planten die moet worden opgelost in het gietwater. Anderzijds zijn er gekorrelde meststoffen zoals COMPO Meststof Mediterrane Planten met lange werking van 6 maanden. Eenmaal aangebracht, blijft de werking het hele seizoen behouden. Wie lavendel samen met kruiden kweekt of deze ook gebruikt voor thee, geurzakjes of in de keuken (zoals bv. in een cheesecake met lavendel), kan als alternatief kiezen voor een kruidenmeststof.
Producten voor de verzorging van je lavendel
Deze onderwerpen kunnen je ook interesseren